Home Blue

Shri Purshottam Yog…

 

જેમણે હંમેશ અમારા પર સ્નેહ વરસાવ્યો છે એવા અમારા પૂજ્ય કાકીને વંદન પૂર્વક શ્રદ્ધાંજલી .. ઈશ્વર સદગતનાં આત્માને શાંતે આપે એવી પ્રાર્થના..!!

Purshottam Yog

શ્રીપુરૂષોત્તમ યોગની mp3 ફાઈલ તથા આલેખન મોક્લવા બદલ પ્રિય મિત્ર શ્રીદક્ષેશભાઈ કોન્ટ્રાકટરના આભારી છીએ..!

In chapter fifteen, Lord Krishna elaborate on the omnipotent, omniscient and omnipresent God. Lord Krishna also describes what happen to a soul after it leaves the physical body. Giving a classic example, Lord Krishna says that just as fragrance leave from flower, the soul leave this physical frame.

અધ્યાય પંદરમો : પુરૂષોત્તમ યોગ

સ્વર – શ્રીઅશિતભાઈ દેસાઈ – હેમાબેન દેસાઈ

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

ગીતાના આ અધ્યાયમાં પરમધામનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. ભગવાન કહે છે આ સંસારનું સ્વરૂપ પીપળાના વૃક્ષ જેવું છે, જેની શાખાઓ નીચે (પૃથ્વીલોકમાં) અને મૂળ ઉપર છે. સંસારનું આવું સ્વરૂપ સહેજમાં સમજાય એવું નથી.

મૃત્યુ પછી જીવની શી ગતિ થાય છે એનું વર્ણન કરતાં ભગવાન સુંદર ઉદાહરણ રજૂ કરે છે. જેવી રીતે કોઇ ફૂલમાંથી સુવાસ લઇને પવન ચાલ્યો જાય છે તે જ રીતે શરીરમાંથી આત્મા ચાલ્યો જાય છે. સામાન્ય માનવને તેનું દર્શન થતું નથી પરંતુ સંતપુરુષો તેને જોઇ શકે છે.

ભગવાન કહે છે શરીરમાં જઠરાગ્નિ બનીને હું જ ભોજનને પચાવું છું. હું જ સ્મૃતિનો દાતા છું. હું જ જ્ઞાનનું મૂળ છું. અગ્નિ, સૂરજ, ચંદ્રમાં જે કાંઇ તેજ જણાય છે તે મારે લીધે જ છે. શરીર નાશવંત છે અને આત્મા અવિનાશી છે. આ વિશ્વમાં ક્ષર અને અ-ક્ષર એમ બંને વસ્તુઓનો વાસ છે. પરંતુ સૌમાં પરમાત્મા સૌથી ઉત્તમ છે એથી મને પુરુષોત્તમ જાણી મારું ભજન કર.

જગતરૂપી વૃક્ષ

श्रीभगवानुवाच
શ્રી ભગવાન કહે છે
Shri Bhagavan uvacha

ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।
छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥१५-१॥

Urdhva-mulam adhahshakham ashwatham prahuh avyayam
chhandasi yasya parnani yah tam veda sah vedavita

અવિનાશી આ જગતને કહ્યો પીપળો છે,
તેનો જાણે સાર જે, જ્ઞાની સાચો તે.
*
अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः ।
अधश्च मूलान्यनुसंततानि कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥१५-२॥

adhaschordham prasritasyasya shakha gunapravridha vishayapravalah
adhaschya mulanyanusantatani karmanu bandhini manusyaloke.

ગુણોથી વધી વિષયના મૃદુ પત્રોવાળી,
શાખા તેની ઉપરને નીચે છે સારી.

મનુષ્યલોકમાં કર્મથી બાંધનાર છે તે,
નીચે શાખા, ઉપર છે મૂળ વૃક્ષનું એ.

*
न रूपमस्येह तथोपलभ्यते नान्तो न चादिर्न च संप्रतिष्ठा ।
अश्वत्थमेनं सुविरूढमूलमसङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा ॥१५-३॥

narupamshyeha tathopalubhyate nam to na chadirna cha sampratistha
ashvathmainam suvirudhamula masangshastrena dridhena chhitva

સ્વરૂપ તેનું સ્હેજમાં સમજી ના જ શકાય,
આદિ અંત સંસારનાં સમજી ના જ શકાય
*
ततः पदं तत्परिमार्गितव्यं यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयः ।
तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी ॥१५-४॥

tatah padam tatparimargitavyam
yasmingata na nivartanti bhuyah
tameva chadhyam purusham prapadhye
yatah pravrittih prasrita purani

જ્યાંથી પાછા આવતા જ્ઞાની લોકો ના,
તે ઉત્તમપદ પામવું જન્મ ધરીને આ.

જેનાથી આ જગતની પ્રવૃતિ ચાલે,
તે પરમાત્મા પામવા, જગને જે પાળે.
*
निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः ।
द्वन्द्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसंज्ञैर्गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययं तत् ॥१५-५॥

nirmanmoha jitsangadosha
adhyatmanitya vinivrittakamah
dvandvair vimuktah sukhduhkha saingyair
gachhantya mudah padamvyamtat

દ્રઢ આ દ્રુમ સંસારનું એમ વિચારી જે,
અનાસક્તિના શસ્ત્રથી છેદે બુધજન તે.

માન મોહ આસક્તિના દોષ નથી જેને,
આત્મજ્ઞાનમાં મગ્ન છે, કામ નથી જેને.

સુખ ને દુઃખસમાં બધાં દ્વંદ્વથકી પર છે,
જ્ઞાની તેવા પામતા અવિનાશી પદને.

न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः ।
यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥१५-६॥

na tadabhasayate suryo na shashanko na pavakah
yadgatva na nivartante tadham paramam mama

અગ્નિ સૂરજ ચંદ્ર ના જેને તેજ ધરે,
જન્મ મરણથી મુક્ત તે, મારું ધામ ખરે.
*
ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः ।
मनःषष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति ॥१५-७॥

mama eva anshah jivaloke jinabhutah sanatanah
manahshasthani indriyani prakristshthani karshati

જીવ અંશ મારો થઇ શરીરમાં વસતો,
ઇન્દ્રિયોને મનતણું આકર્ષણ કરતો.
*
शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः ।
गृहित्वैतानि संयाति वायुर्गन्धानिवाशयात् ॥१५-८॥

shariram yat avapnoti yat cha api utkvamati iswarah
grivitva etani samyati vayuh gandhan eva ashayat

સુવાસ કોઇ ફુલની પવન લઇને જાય,
તેમ જીવ આ અંગથી મૃત્યુ સમયે જાય.
*
श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च ।
अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते ॥१५-९॥

shrotam kshachuh sparshanam cha rasanam ghranam eva cha
adhisthaya manah cha ayam vishyan upsevate

આંખકાન ને નાકને જીભ ત્વચા મનને,
સાધન કરતાં ભોગવે જીવ વિષયરસને.
*
उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् ।
विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः ॥१५-१०॥

utkramantam sthitam va api bhunjanam va gunanvitam
vimudhah na anupashyanti pashyanti gyanchakshu sah.

જીવ દેહથી જાય છે, દેહે ભોગ કરે,
મૂઢ જુએ એને નહીં, દર્શન સંત કરે.

यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् ।
यतन्तोऽप्यकृतात्मानो नैनं पश्यन्त्यचेतसः ॥१५-११॥

yatantah yoginah cha enam pashyanti atmani avasthitam
yatanthah api akritatmana na inam pashyanti achetasah

યોગી યત્ન કરી જુએ અંતરમાં તેને,
યત્ન કર્યે પણ ના જુએ ચંચળજન એને.
*
यदादित्यगतं तेजो जगद्भासयतेऽखिलम् ।
यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मामकम् ॥१५-१२॥

yat adiytayagatam tejah jagat bhasyate akhilam
yat chandramasi yat cha agnav tat tejah viddhi mamakam

અગ્નિ સૂરજ ચંદ્રમાં જે કૈં તેજ જણાય,
તેજ તે બધું મેં ધર્યું મારું એમ ગણાય.

*
गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा ।
पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः ॥१५-१३॥

gam avishya cha bhutani dharayami aham ojasa
pushnami eha auoshadhih sarvah somah bhtva rasatmakah

ધારું છું હું જગતને પૃથ્વીના રૂપમાં
પોષું છું ને ઔષધિ ઢળી ચંદ્રરસમાં.
*
अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।
प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥१५-१४॥

aham vaishvanarah bhutva praninam dehamashritah
pranapan samayuktah pachami annam chaturvidham

જઠરાગ્નિ બનતાં રહ્યો શરીરમાંયે હું,
ચાર જાતના અન્નને હું જ પચાવું છું.
*
सर्वस्य चाहं हृदि संनिविष्टो मत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनं च ।
वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ॥१५-१५॥

sarvasya cha aham hridi sanivistah
mattah smritih gyanam apohanam cha
vaideh cha sarvaih aham eva vedhyah
vedankrita vedavitta eva cha aham

સૌના હૈયે છું રહ્યો, જીવનપ્રાણ થઈ,
જ્ઞાન, જ્ઞાનનું મૂળ છું, સાચી વાત કહી.

સંશયનાશક જ્ઞાન ને સ્મૃતિનો દાતા હું,
વેદાંતક ને વેદનો જાણનાર પણ છું.

द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।
क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥१५-१६॥

dvou imau purushau loke ksharah cha aksharah eva cha
ksharah sarvani bhutani kutasthokshar uchyate

આત્મા તો અવિનાશ છે, છે શરીરનો નાશ,
ક્ષર ને અક્ષર વસ્તુનો એમ વિશ્વમાં વાસ.
*
उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।
यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥१५-१७॥

uttamah purushah tu anyah parmatma iti udahritah
yah lokatrayam avishya vibhavti avyayah ishwarah

પરમાત્મા બીજા વળી એથી ઉત્તમ છે,
જે વ્યાપક જગમાં થયા, ઈશ્વર સાચે તે.
*
यस्मात्क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।
अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥१५-१८॥

yasmat ksharam atitah aham aksharat api cha uttamah
atah asmi loke vede cha prathitah purushottamah

ક્ષર અક્ષરથી શ્રેષ્ઠ હું, એથી અર્જુન હે,
કહે વેદ ને જગતમાં પુરુષોત્તમ મુજને.
*
यो मामेवमसंमूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।
स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥१५-१९॥

yah mama evam asammudhah janati purushottamam
sah sarvavita bhajati mama sarvabhavana bharata

મને જ પુરુષોત્તમરૂપે જાણે જ્ઞાની જે,
ભજે સર્વભાવે મને સર્વજ્ઞ ખરે તે.
*
इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयानघ ।
एतद्‌बुद्ध्वा बुद्धिमान्स्यात्कृतकृत्यश्च भारत ॥१५-२०॥

iti ghuhyatamum shastram idam uktam maya anagha
etat budhva buddhiman syat kritkrityah cha bharata

ખૂબ ગુઢમાં ગુઢ આ શાશ્ત્ર કહ્યું છે મેં
ધન્ય તેમ જ્ઞાની બને આને જાણે તે.
*
ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे
श्रीकृष्णार्जुन संवादे पुरुषोत्तमयोगो नाम पञ्चदशोऽध्यायः ॥ १५ ॥

Ohm iti shrimad bhagawadgitasu brahmvidyayam yogashastre
shri krishna-arjuna, samvade purshottam yogo nama panchadasho adhyayah

।। અધ્યાય પંદરમો સમાપ્ત ।।

( Gujarati translation: Shri Yogeshwarji from his book “Saral Gita” )

( courtesy: www.swargarohan.org )

JayShriKrishna From Ghiya Family

***

This entry was posted in Others. Bookmark the permalink.

bottom musical line

11 Responses to Shri Purshottam Yog…

  1. Govind Limbachiya says:

    ચેતનાબેન,
    હું ઘણા સમયથી પન્દેરમાં અધ્યાયનું સંપૂર્ણ ગુજરાતીમાં ભાષાંતર આ પ્રમાણેનું શોધતો હતો.
    તમારો આજે હું ઋણી બની ગયો.
    આભા માનવા માટે મારી પાસે શબ્દો જડતા નથી.
    ગોવિંદભાઈ લીમ્બાચીયા

  2. મૃત્યુ પછી જીવન છે કે કેમ, અને જો હોય તો મૃત્યુ પછી જીવનું શું થાય છે .. વિજ્ઞાન પાસે આ અને આવા અનેક પ્રશ્નોના ઉત્તર નથી .. સનાતન હિન્દુ ધર્મ શરૂઆતથી જ પુર્વજન્મ અને પુનર્જન્મમાં માને છે. ભગવદ્ ગીતાના પંદરમા અધ્યાયમાં આ વિશેનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. શ્રી યોગેશ્વરજી કૃત ગુજરાતી પદ્યાનુવાદ અને આશિતભાઈ-હેમાબેનના કંઠે એનું ગાન સુંદર … આપના કાકીના આત્માને પ્રભુ શાંતિ આપે એવી પ્રાર્થના..

  3. pragnaju says:

    જય શ્રી કષ્ણ

  4. dilipGajjar says:

    ચેતુબેન આપના કાકી ને ભાવાંજલિ ..આ અધ્યાય માં સંસાર વૃક્ષનું વર્ણન કર્યું છે ..અશ્વત્થમ પ્રાહુર અવ્યયમ ..અશાશ્વત છતાં પણ અવિનાશી છે ..અર્થાત પ્રવાહ નિત્ય જેમ પાણી વહેતું હોય તેમ ..તેથી જ આગળ જેનો આદિ અન્ય ને મધ્ય નથી એમ કહ્યું છે ..અશ્વત્થમ નો બીજો અર્થ પીપળો પણ છે ..ભગવદ ગીતા ખુબ પ્રિય છે અને જીવતાજી અ સમજવા જેવો પ્રેરક ગ્રંથ છે ..મરણોત્તર આ અધ્યાય વધુ વંચાય છે ક્યારેક અઢારમો પણ..

  5. prakash soni says:

    ચેતુજી,
    શ્રીમદ ભગવદ્દ ગીતા એટલે જીવન ની સાચી સમજ નો સીધો દ્વાર.. આપના કાકીશ્રી નું સ્વર્ગ પ્રયાણ નિશ્ચિત્ત છે એમાં કોઈ શંકા જ નથી .. આપની આ શ્રદ્ધાંજલિ સાચા અર્થ માં એમના પ્રત્યેની આપની અતુટ લાગણી દર્શાવે છે.. પ્રભુ પરમાત્મા એમના અવિનાશી આત્માને શાંતિ અને સ્વર્ગ પ્રદાન કરે એવી પ્રભુ પ્રાર્થના..

  6. PRAFUL GHIYA says:

    ઘીયા કુટુંબ, ગીતાબેન વિ. ઘીયાને શ્રદ્ધાંજલી આપે છે.. આપ સહુની પ્રાર્થના બદલ ખૂબ ખૂબ આભાર .. જયશ્રીકૃષ્ણ ..
    ચિમનલાલ જ. ઘીયા ..પ્રફુલ ઘીયા.. ભરત ઘીયા .. ઉપલેટા ///////// જુનાગઢ.

  7. nehal doshi says:

    જય શ્રી કૃષ્ણ.
    બહુજ અત્તી સુન્દર ચેતનાબેન.

  8. આપના કાકીશ્રી નાં સદ્દગત આત્માને પ્રભુ શાંતિ અર્પે ….

  9. Maheshchandra Naik says:

    સરસ આદરાજલી, આપના સ્વજનને શ્રદ્ધાસુમન

  10. TEJAS KURANI says:

    ITS REALLY HEART TOUCHING
    THANKS

  11. Himanshu Zinzuwadia says:

    પંદરમો અધ્યાય શું છે તેની સરસ જાણકારી અને ગુજરાતી અનુવાદ.

Type a word in English and press SPACE to transliterate. Press CTRL+G to switch between English and Gujarati.

Thanks for supporting & encouraging me with your precious comments.

bottom musical line

Facebook Comments

comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *